الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني

96

شرح حديث عرض دين حضرت عبد العظيم حسنى (ع) (فارسى)

و از مكان ايشان و تفاصيل جريان احوال آن بزرگوار بى اطلاع مى باشند . آن افرادى هم كه به اين سعادت نايل شده اند ، به خصوص در غيبت كبرى ، اين ديدار به طور اتفاقى و غيرعادى مى باشد ؛ چنان كه ظاهر از نفى رؤيت ، ظاهراً رؤيت با معرفت شخصى است كه براى كسى الّا اوحدى از مردم فراهم نيست . اما رؤيت بدون معرفت شخصى ، جايز است و با غيبت آن حضرت و حكمت‌هايى كه براى آن است منافات ندارد . دوم : حلال نبودن ذكر آن حضرت به اسم ايشان است كه برحسب اين روايت و بعضى روايات ديگر ذكر آن حضرت به نام آن بزرگوار كه نام نامى رسول خدا صلىالله عليه وآله است ، جايز نيست . در مسئله‌ى حكم نام بردن از آن حضرت در عصر غيبت و اينكه آيا مطلقاً جايز نيست يا مطلقاً جايز است هر چند مطلقاً مكروه باشد ، يا در مجالس و مجامع مكروه باشد يا اين است كه حرمت ، خاصِ مجالس و مجامع باشد يا حرمت از باب تقيه باشد و با عدم تقيه جايز باشد ، احتمالات متعدد است و شايد اين احتمال كه نهى از تسميه تا زمان ظهور آن حضرت خاصِ مجالس و مجامع است و تعظيماً تحريم شده باشد ، و در موارد ديگر جايز باشد ارجح است و در هر حال قول ، به حرمت مطلق يا جواز مطلق ، ضعيف است و احتياط ، ترك تسميه است ، مگر در مواردى مثل نقل روايات مشتمل بر تسميه يا در ضرورت‌هاى ديگر كه اعلان نام آن حضرت لازم شود و اين مسئله از مسائلى است كه بين شيخ اجل بهاءالدين عاملى و سيد جليل ميرداماد عليهماالرحمه در آن اختلاف فتوا بوده است و ميرداماد كتاب